Kıdem ve İhbar Tazminatı Birlikte Nasıl Hesaplanır?

İki tazminatın farkı

• Kıdem tazminatı, en az 1 yıllık çalışmanın karşılığıdır. Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret ödenir ve yıllık tutar kıdem tavanını aşamaz.
• İhbar tazminatı, işverenin yasal bildirim süresine uymamasının karşılığıdır. Bildirim süresi kadar ücret ödenir; tavan uygulanmaz.

Aynı işten çıkarmada ikisi birden doğabilir; biri diğerini ortadan kaldırmaz.

İhbar süreleri

İhbar tazminatı çalışma süresine göre belirlenen bildirim süresi üzerinden hesaplanır:

• 6 aydan az: 2 hafta
• 6 ay – 1,5 yıl: 4 hafta
• 1,5 yıl – 3 yıl: 6 hafta
• 3 yıldan fazla: 8 hafta

Örnek: toplam alacağın hesabı

6 yıl 4 ay çalışmış, giydirilmiş brüt ücreti 65.500 TL olan ve bildirimsiz işten çıkarılan bir çalışan düşünelim. Ücretin tavanın altında kaldığını varsayıyoruz.

• Günlük giydirilmiş ücret: 65.500 ÷ 30 = 2.183,33 TL
• Brüt kıdem tazminatı: 65.500 × 6,33 yıl ≈ 414.615 TL
• İhbar süresi: 3 yıldan fazla çalıştığı için 8 hafta = 56 gün
• Brüt ihbar tazminatı: 2.183,33 × 56 ≈ 122.267 TL

Toplam brüt alacak yaklaşık 536.882 TL'dir. Net tutar ise vergiler farklı olduğu için ayrı ayrı hesaplanır.

Vergiler neden farklı?

• Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi (binde 7,59) kesilir. Gelir vergisi ve SGK primi kesilmez.
• İhbar tazminatından hem gelir vergisi hem damga vergisi kesilir. Gelir vergisi, çalışanın yıl içindeki kümülatif matrahına göre belirlenen dilimden hesaplanır.

Bu nedenle ihbar tazminatının neti, brütüne göre belirgin şekilde düşer. Yılın sonlarına doğru işten çıkarılanlarda üst vergi dilimine girildiği için fark daha da büyüyebilir.

Dikkat edilmesi gerekenler

• Kıdem hesabında işten ayrılış tarihindeki kıdem tavanını kullanın; tavan yılda iki kez güncellenir.
• Kullanılmamış yıllık izin ücreti de fesihte ödenir; toplam alacağa ekleyin.
• İstifa eden çalışan ihbar tazminatı alamaz; bildirim süresine uymadan istifa ederse işverene ihbar tazminatı ödemesi gerekebilir.