İhbar Tazminatı ve İhbar Süresi

İhbar süreleri ne kadar?

İhbar süresi, çalışma süresine göre kanunla belirlenmiştir:

• 6 aydan az çalışma: 2 hafta
• 6 ay – 1,5 yıl arası: 4 hafta
• 1,5 yıl – 3 yıl arası: 6 hafta
• 3 yıldan fazla: 8 hafta

Bu süreler asgari sürelerdir. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir, ancak azaltılamaz.

İhbar tazminatı nasıl hesaplanır?

İhbar tazminatı, ihbar süresine karşılık gelen giydirilmiş brüt ücrettir.

İhbar tazminatı = (Giydirilmiş günlük ücret) × (İhbar süresi × 7 gün)

Örnek: 4 yıl çalışmış, giydirilmiş brüt ücreti 65.500 TL olan bir işçi için:

• İhbar süresi: 8 hafta = 56 gün
• Günlük ücret: 65.500 ÷ 30 = 2.183,33 TL
• Brüt ihbar tazminatı: 2.183,33 × 56 = 122.266 TL

Kıdem tazminatında olduğu gibi burada da giydirilmiş ücret kullanılır; yemek ve yol yardımı hesaba dâhildir.

Kıdem ile ihbar arasındaki farklar

İki tazminat sık karıştırılır ama önemli farkları vardır:

• Yön: Kıdem sadece işverenden işçiye ödenir. İhbar iki yönlüdür; usulsüz ayrılan işçi de öder.
• Süre şartı: Kıdem için en az 1 yıl gerekir. İhbarda böyle bir şart yoktur; 3 aylık çalışanın da ihbar hakkı vardır.
• Vergi: Kıdemden yalnızca damga vergisi kesilir. İhbardan hem gelir vergisi hem damga vergisi kesilir.
• Tavan: Kıdemde yasal tavan vardır, ihbarda yoktur.

Bu yüzden ihbar tazminatının brütü ile neti arasındaki fark, kıdeme göre çok daha büyüktür.

İhbar süresi içinde iş arama izni

İhbar süresi boyunca çalışmaya devam eden işçiye, iş araması için günde en az 2 saat ücretli izin verilmesi zorunludur.

İşçi isterse bu saatleri toplu olarak da kullanabilir; bu durumda ayrılacağı günden önceki günlere denk getirilir.

İşveren bu izni vermezse, izin süresine ait ücreti yüzde yüz zamlı ödemek zorunda kalır.

İhbar tazminatı hangi durumlarda ödenmez?

• İşçi haklı nedenle derhal fesih hakkını kullanmışsa (ücretin ödenmemesi, mobbing gibi) ihbar tazminatı ödemez.
• İşveren haklı nedenle derhal fesih yapmışsa (İş Kanunu m.25/II — ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık) işçiye ihbar tazminatı ödemez.
• Taraflar ihbar süresine uymuşsa tazminat doğmaz; süre çalışılarak geçirilir.
• Belirli süreli iş sözleşmelerinde, sözleşme kendiliğinden sona erdiğinde ihbar tazminatı gerekmez.